Hondendromen van Bernlef

Bernlef is dood. 'Nu is Bernlef zelf dood' schiet steeds door mijn hoofd, maar hij schreef niet zozeer over de dood als wel over het proces voor het doodgaan, en dan met name de mentale aftakeling. Dat zeg ik zonder Bernlefkenner te zijn. Wat heb ik van hem gelezen? 'Hersenschimmen' uiteraard en laatst 'Hondendromen' en eerder al 'De Pianoman'. Die laatste gaat, als ik het me goed herinner niet over mentale aftakeling voor de dood. Wel over iets als een mentale afwijking. Iemand die qua denken en doen en laten afwijkt van wat we normaal vinden.

Ik realiseerde me net dat ik over 'Hondendromen' niet geblogt heb terwijl ik het recent gelezen heb. Het was een tussendoortje. Een boekje van 2,50 uit de reeks Literaire Juweeltjes dat in een grote jaszak past kan ik natuurlijk niet bij de kassa laten liggen. Het was bij De Omslag waar ik Bonita Avenu kocht om weg te geven aan een van de vloerenleggers. Het zijn drie korte verhalen.

In het eerste verhaal kom ik mijn eigen bijnaam tegen. Niet een van de veelgebruikte varianten maar die ene die zo ongeveer exclusief aan mijn vader toebehoort. Het is licht bevreemdend. Ze is dood, die Koordje. Ik zou het trouwens eerder 'Coortje' schrijven, dat maakt het ook minder bevreemdend, maar toch. Verder gaat het ook nauwelijks over haar.
"Hij had het gevoel dat hij geen huis meer had. Dat alles een herinnering was die hij al wandelend bezig was te vergeten,"
Tijdens het wandelen heeft hij last van zijn benen. Hij gaat rolschaatsend ten onder aan het enthousiasme van zijn blijkbaar vergeefs naar het asiel gebrachte hond.

Het tweede verhaal gaat over een oude man die ziet hoe zijn -eveneens oude- vrouw de bevalling van hun dochter opnieuw beleeft, en die weet dat zijn eigen herinneringen ook niet meer feilloos zijn. 'Nee, je moest de klok niet terugzetten. Dat moest hij niet doen. Je werd er nerveus van, bang dat je alles door elkaar haalde ... Het was logisch dat je je verleden niet keurig op een rijtje had staan, zoals in een kasboek.'

Het derde verhaal gaat over drinkende mannen die hun tong raspen. Ieuwwww. Ga ik niet nu in bladeren om het even op te halen. Drinken, alcohol doet natuurlijk ook iets met je hersenen en je herinneringen. Zeker in combinatie met ouderdom.


Bernlef: "Mijn werk gaat eigenlijk over de ongeborgenheid van het bestaan; dit, terwijl ik zelf voortkom uit een achtergrond van louter geborgenheid, eigenlijk. Een levensgrote paradox. En juist die innerlijke tegenstrijdigheid vormt in wezen het thema." ...

"Op welke wijze vertalen onze hersenen de werkelijkheid in beelden? Pas aan de hand van afwijkingen en stoornissen binnen die hersenen kun je zien hoe breekbaar die zogenaamde werkelijkheid - zoals wij het zo graag noemen - wel niet is" ... 

"waarvan ik denk dat dat het eigenlijke leven is: een razende gekte en chaos, waar de mens niet tegen bestand is. "

NB De drie verhalen van 'Hondendromen' verschenen in 1974 in de bundel 'Hondedromen'.
En nog iets: ik vind dat Bernlef eruit ziet als een Russische bokser. Doet ook iets met je hersenen, dat boksen.

Bonita Avenue van Buwalda (i.p.)

Oké Aaron is 'gek' geworden en naar België verhuisd, Tineke is afgevallen, Siem heeft zelfmoord gepleegd, Joni heeft in Amerika man en en kind verlaten en is partner in een  bedrijf waar ze films maken. Daar ben ik nu (14,73%).

Lof der luiheid door Couperus

Gelezen op een zonnige herfstvrijdagmiddag in de schommelstoel voor het huis.

Het was alsof ik zelf op dat moment ook die volmaakte luiheid moest kunnen voelen. Of eigenlijk maakte het verhaal me duidelijk dat ik niet helemaal ontspannen was, dat mindfullness - ik bedoel echt met maar één ding bezig zijn- nog niet zo vanzelfsprekend is. Ook niet op een vrije vrijdagmiddag terwijl het beloofde werk al is gedaan.
Toch lekker lezen, zo'n mooie schets over mooie en lekkere dingen. Ik weet niet of ik het erotisch had gevonden als het niet in een verzameling erotische verhalen had gestaan. Correctie: echt erotisch vond ik het nog steeds niet, maar de spanning zinderde af en toe op. Ja, dat is geeft wel aan wat ik bedoel: opzinderen, hoewel het volgens mij geen woord is.
Orlando - god van de rust, en de smachtende onmachtige ik Gigi. "Ik verontschuldig mij om mijn onverzadelijkheid,"

Tonio van 'Adri' van der Heijden

Prachtig boek, verdrietig dat het echt gebeurd is. Leest heel lekker maar vanwege de emoties is het toch worstelen. Het requiem duurt me iets te lang. Mag ik dat zeggen? Nee dat mag ik niet zeggen. Een requiem voor je eigen kind duurt nooit te lang. Het is een bottelezersopmerking, deels ingegeven door het worstelen met de emoties.
Ik heb moeite met het me voorstellen van Tonio. Misschien omdat hij hem van zo dichtbij met alle nuances beschrijft. De open en vrolijke pre-puber, dat lukt, maar later verandert hij natuurlijk. Misschien heeft Van der Heijden ook wel minder grip op wie hij dan is. Weet ik niet, zou ik het nog eens voor willen lezen. Maar nu even niet. Te veel verdriet en te veel wachtende boeken.
Nog een opmerking: ik kende het plaveisel al uit de Tandeloze Tijd, in dit verhaal komt geen stoep voor. Vraag is of ik de Tandeloze Tijd wil herlezen nu. Ik weet het nog niet. Eerst maar eens Buwalda.

De thuiskomst van Anna Enquist

Ik wilde blijven lezen en baalde enorm toen ik de dwarsligger in Valkenswaard had laten liggen. Een historische 'vrouwenroman'; nooit gedacht dat ik daarvan zou kunnen genieten.
Maar Enquist schrijft clean, het secundaire onderwerp -de ontdekkingsreizen en het (niet-)wetenschappelijk gedoe eromheen- is razend interessant, en het leven en de gedachten van Elizabeth zijn een eye-opener en tegelijkertijd kan ik me in haar inleven. Ik denk ook wel: allemaal heel erg voor je, maar jij bent tenminste nog de vrouw van de kapitein en goed verzorgd. Het maakt het ook erger. Hij kiest ervoor te gaan terwijl het niet hoeft. Er is druk van buitenaf en het 'vergrootglas-effect'. Had Nathan iets anders kunnen worden als zijn vader geen kapitein was? Zijn opa was ook geen zeevaarder toch? Maar als ... had hij waarschijnlijk geen vioolles kunnen volgen. Ik ben nu dus ook benieuwd naar de levens van de vrouwen van de matrozen.
De wending aan het einde verraste me. Deed me denken aan artsen met een god-complex en Owen Meany. Moet ik dat boek ook weer eens lezen. Dubbel gevoel: ik kan me herinneren dat het verder niet zo'n heel briljant boek was, maar de plot (of wat ik ervan onthouden heb) heeft wel indruk gemaakt.

James Cook (1728-1779) was een Britse zeevaarder en cartograaf,

Cook vertrok op 30 juli 1768 met de HMS Endeavour, een omgebouwd kolenschip. Het had een flink wetenschappelijk contingent aan boord. Hij zeilde naar het kort daarvoor ontdekte Tahiti, waar de Venusovergang succesvol werd waargenomen. Door de venusovergangen op ver uiteenliggende plaatsen met elkaar te vergelijken zou de afstand tussen aarde en zon en de grootte van het zonnestelsel kunnen worden vastgesteld.

Hierna voer hij zuidwaarts tot 40°ZB, maar hij vond geen land. Cook keerde westwaarts totdat hij de kust van Nieuw-Zeeland bereikte, als eerste Europeaan sinds Abel Tasman in 1643. Zes maanden werden besteed aan het in kaart brengen van de kust, waarmee hij aantoonde dat het om twee eilanden ging en niet om een deel van een zuidelijk continent.

Daarna ontdekte hij nog ontdekte Botany Bay en Port Jackson, raakte lek op het Great Barrier Reef, maar slaagde erin de kust te bereiken voor reparatie. Hij stelde vast dat er inderdaad een zeestraat tussen Australië en Nieuw-Guinea liep en voer via Batavia en rond Kaap de Goede Hoop weer terug naar het Verenigd Koninkrijk. 

Cook was tijdens zijn tweede reis (1772-1775) de eerste die de Zuidpoolcirkel overschreed. Cook vond geen land, hoewel hij Antarctica naar nu bekend is geworden, tot op enkele kilometers genaderd is. Later die reis bereikte hij 71°10' ZB, wat tot 1841 de zuidelijkste breedte zou blijven die door mensen bereikt was. Cook bracht deze reis daarnaast de Marquesas in kaart, ontdekte Nieuw-Caledonië en bracht het in kaart, en hij ontdekte Zuid-Georgia en de Zuidelijke Sandwicheilanden.

Cook had aangetoond dat een eventueel zuidelijk continent slechts tussen het poolijs kon bestaan. Bijzonder was dat Cook geen enkel bemanningslid aan scheurbuik verloor - hij gebruikte zuurkool als doeltreffende bron van vitamine C. Cook werd bevorderd tot kapitein en gekozen als lid van de Royal Society.

In 1776 vertrok Cook op zoek naar een noordelijke doorvaart. Hij vond een aantal eilanden, maar geen doorvaart. Hij stierf op Hawaii tijdens een gevecht met de bewoners met wie hij eerder een goede relatie had.

Geen auto's in die tijd begrijp ik uit het boek. Logisch ook wel: ruim voor de industriële revolutie.

Geheime Kamers van Jeroen Brouwers

Het boek boeide me. Waarom? Omdat het verhaal boeit: Wat moet hij met de Daphne en wat moet Daphne met hem? Gaat hij uit zijn ellendige bestaan, dat hij lijdzaam leek te leven, ontsnappen? Gebeurt er iets met die boot? Waarom woont hij op een ark?

Het gaat duidelijk over geheimen, oneerlijk tegen elkaar zijn, ontrouw. Paula bedriegt Jelmer. Jelmer bedriegt Daphne en is ook niet eerlijk tegenover zijn maitresse, die (met) hem ook weer bedriegt. Daphne bedriegt en bedreigt iedereen. De zangleraar bedriegt zijn vrouw en vriendinnen.

Wat doet mongloïde dochter Hanneke in dit verhaal? Staat zij symbool voor de mislukking? Waarom gaat het zo mis met Nico?

Brouwers lijkt een hekel aan psychologen te hebben.

Lekker om te lezen. Groots en aangedikt geschreven. Iets te veel poep, maar ja.
Ik moet nog veel woorden opzoeken.

The comedy of errors in Diever

Dit weekend de comedy of errors gezien in Diever. Herkenbaar als Shakespeare, voor mij vnl omdat het niet te volgen is, als je je er niet vantevoren in verdiept. Twee identieke tweelingen met dezelfde namen en functieverdeling? You're losing me. Tot er uitgelegd wordt dat het gaat om een soort eerbetoon. De ene combinatie wordt namelijk doodgewaand en hun broers nemen hun namen over. Oké, oké.
Prima vertaling weer, met moderne citaten als 'dat is mijn uitspraak en daar zult u het mee moeten doen' en 'over je eigen schaduw heenspringen'. Kort stuk, en dat is in Diever toch wel prettig.

Rit ernaartoe (en terug) was spannend, want de range van de Leaf neemt significant af bij regen. En regenen deed het. Hard. Voorstelling was droog (niet qua humor), inleiding niet helemaal.

The Comedy of Errors is een vroege komedie van William Shakespeare. Het stuk werd voor het eerst opgevoerd in the Gray's Inn op 28 december 1594. Shakespeare inspireerde zich vooral op klassieke bronnen zoals Plautus' Romeinse komedies Menaechmi en Amphitruo. De raamvertelling over Egeon en Emiliais is ontleend aan Apollonius van Tyana.