Wie door de hele wereld verlaten wordt

Wie door de hele wereld verlaten wordt, is in feite een uitverkorene, en dat is toch weer een vorm van rijkdom.

Uit: Mooi doodliggen van A.F. Th. van der Heijden.

Ik vind het een intrigerende zin, niet per se mooi of waar. Opvallend genoeg om te markeren. Net als de zin waar het hoofdstuk waar deze zin uit komt (39) mee begint:

Ik kan het iedereen aanraden, niets meer te verliezen hebben.

Mooi doodliggen van A. F. Th. van der Heijden

Mooi doodliggen begint heel lekker. Een treffend beeld, een realistische dialoog,  en een terugblik waardoor je meteen in het verhaal zit.

Het verhaal: over de zoektocht van twee journalisten naar de waarheid rond een neergestort vliegtuig (MX17 / MH17). Over het (Russische) politieke spel. Over hoe de dood van één van die journalisten met medewerking van hemzelf in scène wordt gezet en de verwoestende uitwerking die dat heeft op de rest van zijn leven. Over de schitterende liefde tussen die journalist en zijn vrouw, en hoe ook die verwoest wordt, niet eindigt overigens, hoewel hun liefdesrelatie wel eindigt.

Maar verderop komt het slordiger en wijdlopig op me over. Een tirade van vier pagina's over de tatoeages van snobs vind ik lang. En ik vraag me af of een Rus naar Hiëronymus Bosch zou verwijzen, maar die schijnt populair te zijn in Rusland dus het zou nog kunnen. Dan schuif ik naar het woordgebruik: waarom het populaire 'tattoo' combineren met het ouderwetse (en niet helemaal correcte) 'Hiëronymus'?
Bosch opvoeren in een roman die over waarheid en leugen gaat, vind ik wel weer mooi.

Er zijn betere voorbeelden van de slordigheid, maar ik ben niet gemotiveerd om ze allemaal terug te zoeken. Behalve dan dat je seksuele niet met een x schrijft en:

Met een nuchtere kijk op de dingen vergrootte je juist het mysterie. 'Ontnuchtering' betekende de mantel van alledaagsheid rond het wonder doen springen, zodat het zich ten volle openbaarde. Een nuchtere houding, dat was reuzen met dreigend molenwiekende armen hardnekkig wensen aan te zien voor onschuldige windmolens die het graan voor ons brood maalden en het hout voor ons haardvuur zaagden.

Ik vind het beeld van de springende mantel hier erg onduidelijk. Ik denk aan het kledingstuk, maar misschien wordt mantel bedoeld als in aardmantel, dan past dat springen ook beter. Ik vraag me ook af wat het woordje 'wensen' doet in de laatste zin. Dat kan allemaal aan mij liggen.
Erger vind ik dat hij hier de verkeerde betekenis van 'ont' pakt. Ontnuchteren is beginnen met nuchter worden, net als ontbijten beginnen met bijten is.
Misschien doet hij het expres, maar ik vind het vervelend. Ik begin me af te vragen wat er nog meer niet klopt in de roman. Dat past dan wel weer goed bij het thema.

Is de terugkerende tinnitus nog meer dan een verwijzing naar ruis, als beeld voor afleidend van de waarheid?

Het is een behoorlijk toegankelijke Van der Heijden, de actualiteit qua verhaal (MH17) en thema (fake news) helpt daarbij denk ik. Het liefdesverhaal van Yulia en Grigori spreekt me aan, zelfs het droevige einde daarvan vind ik mooi (terwijl ik een 'sucker' ben voor verhalen die goed aflopen).
En hoewel ik het boek uiteindelijk met tegenzin heb uitgelezen heb ik ook genoten van sommige stukken.

Wat mij betref geen aanrader als leesboek, wel als je bijvoorbeeld geïnteresseerd bent in Van der Heijden als schrijver.

Post Mortem van Peter Terrin

Mooi boek, dat me bezig houdt, me aan het puzzelen en denken zet. Fijn -clean- taalgebruik. Lekker ingewikkelde constructie. Hij pakt je een paar keer als lezer. Als hij zegt dat een opening met prikkende ogen door shampoo toch niet serieus (oid) genomen zou worden door lezers. Ik voelde me stoer, want ik was wat sceptisch in het begin. Maar het is eigenlijk een mooie manier om zijn meneer de uil te introduceren en ook de plastic kikkers. Spelen niet zo'n grote rol, maar bv. die kikker geeft je verderop wel echt het gevoel het gezin te kennen. Tereza ken ik eigenlijk niet zo goed, maar het gezinnetje wel voor mijn gevoel.

Steegman is onzeker over veel dingen in zijn dagelijkse leven. Het wordt niet uitvergroot in het boek en dat maakt het herkenbaar. [Spoilers ahead] En hij pakt me als hij zegt dat het een boek moet worden/wordt dat je meteen na het uitlezen weer opnieuw leest om te kijken of je iets gemist hebt. Ik wist toen al dat hij gelijk zou hebben. Wie is nou echt aan het woord? Wie zegt wat? Wat is echt in het verhaal en wat is het verhaal in het verhaal? Tja, wat is uberhaupt echt? Wie is wie? Steegman, T, de biograaf? Passend motto ook van Hermans: 'We zijn niet wie we zijn, we zijn wat de wereld van ons weet...' Soms kwam het verhaal van Verbeke over de biograaf in mijn hoofd. En ik moest aan 'Tonio' denken. Renée (die op zeer jonge leeftijd een herseninfarct krijgt) gaat niet dood, maar dat weet je dan nog niet. En de beschrijvingen van een vader over zijn kind roepen de gedachten aan Tonio op. Beschrijvingen, beelden spelen een mooie rol. Volgen we eerst Steegman als ik-figuur, later is hij vooral cameraman. We krijgen beschreven wat hij gefilmd heeft. Zelf wil hij niet gefilmd worden, 'zien' we in een filmpje. Is het hetzelfde als T? Het maakt me overigens flink benieuwd naar Peter Terrin himself. Is hij  zo geheimzinnig als T? Is hij T? Ik wil nu ook 'De bewaker' lezen. Slim! Mooi wel dat hij nu ook zijn prijs te pakken heeft, en gezien het aantal herdrukken in korte tijd (1e druk mei 2012, 5e nov 2012) ook een bestseller. Steegman heeft T(errin) net als in het boek succes gegeven. Er is nog zoveel meer, ik snak naar een excel-sheet. O ja, want er is ook nog 'De moordenaar', het boek van Steegman met die 'krankzinnige maatregel'. Zou hij Sandra vermoord hebben?
Waar ik niet zoveel mee kan is 'uiteindelijk kiest het verhaal jou uit'. Dat voelt gewoon niet zo. Misschien toch nog iets gemist : )

Wat is het toch met katten die op een gruwelijke manier behandeld worden? In dit boek als ze een kat op het hete asfalt gooien (oid). In Suezkade van Siebelink aan het einde: vermoord, gescalpeerd; in een van de boeken van Roosenboom aan het begin als ze bij een kat notendoppen onder zijn poten branden en op het ijs zetten. Brrr.

Tonio van 'Adri' van der Heijden

Prachtig boek, verdrietig dat het echt gebeurd is. Leest heel lekker maar vanwege de emoties is het toch worstelen. Het requiem duurt me iets te lang. Mag ik dat zeggen? Nee dat mag ik niet zeggen. Een requiem voor je eigen kind duurt nooit te lang. Het is een bottelezersopmerking, deels ingegeven door het worstelen met de emoties.
Ik heb moeite met het me voorstellen van Tonio. Misschien omdat hij hem van zo dichtbij met alle nuances beschrijft. De open en vrolijke pre-puber, dat lukt, maar later verandert hij natuurlijk. Misschien heeft Van der Heijden ook wel minder grip op wie hij dan is. Weet ik niet, zou ik het nog eens voor willen lezen. Maar nu even niet. Te veel verdriet en te veel wachtende boeken.
Nog een opmerking: ik kende het plaveisel al uit de Tandeloze Tijd, in dit verhaal komt geen stoep voor. Vraag is of ik de Tandeloze Tijd wil herlezen nu. Ik weet het nog niet. Eerst maar eens Buwalda.