Posts tonen met het label Middeleeuwen. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Middeleeuwen. Alle posts tonen

dinsdag 17 september 2013

Beatrijs van een anonieme auteur, vertaling Willem Wilmink

Gelezen op de e-reader; Theo Knippenbergs bulkboek, literaire klassieken 3: De Beatrijs (eerste deel)

Leuk om zo'n oud stuk te lezen, de vertaling helpt wel heel veel.
Beatrijs is een heldin omdat ze terugkeert naar het klooster en haar zonden opbiecht. Ik weet het niet hoor. Nou gaat het niet zo makkelijk als ik hier schets, er gaat een innerlijke strijd aan vooraf, maar toch. In mijn belevingswereld zijn er heel wat vraagtekens te zetten bij haar gedrag, en daarom verbaast het gemak waarmee alles goedkomt me. Dat ligt waarschijnlijk aan mijn belevingswereld.


zaterdag 11 augustus 2012

Veldeke

Veldeke is de eerste Nederlandse auteur die we bij naam kennen. Hij kwam uit Veldeke, nu onderdeel van Hasselt en schreef in zijn moedertaal (Maaslands). Zijn vermoedelijk eerste werk (1170-1180) is de beschrijving van het heiligenleven van Sint Servaas (een legende gebaseerd op een verkorte bewerking van een stuk van een Noordfranse monnik).

Bekend is zijn Eneas-roman. Hij bewerkte de Anglo-Normandische Roman d'Eneas en had daarmee veel succes. Hij begon rond 1174 en maakte de roman rond 1186 in Thuringen af. Tussendoor was hij het manuscript kwijt, het was gestolen. We beschikken alleen over versies in het Hoogduits, vermoedelijk zijn er ook Maaslandse versies geweest maar dat weten we niet zeker. In die tijd was er geen duidelijk onderscheid tussen een Nederlandse en een Duitse literatuur of cultuur. Politiek-bestuurlijk waren er vele grenzen, maar in cultureel opzicht nauwelijks.

In de decennia rond 1200 kwamen verschillende bewerkingen van recente Franse epische werken in het Maas- en Nederrijngebied tot stand. In al deze werken neemt de liefde een belangrijke plaats in. Ze weerspiegle de nieuwe hoofse geest. De zich cultureel emanciperende aristocratie werd een spiegel voorgehouden waarin de nieuwe idealen - liefde, hoofsheid, ridderschap - waren uitgebeeld.

Achtergrondinfo
Thuringen en Veldeke/Kermt/Hasselt liggen zo'n 500 km uit elkaar. Hoe reisde men in die tijd (vlak voor 1200)? Te paard neem ik aan. Absolute topsnelheid is 89 km/uur volgens wikipedia maar dat houdt ie vast niet zo lang vol. Volgens info.nu reisde men vnl. te voet, en als men geluk had kon men voor sommige stukken een paard huren of een stukje met een boot of een boerenkar meereizen. Ik denk dat Thuringen-Veldeke minstens 10 dagen reizen was.

zondag 29 juli 2012

Vogels en het Hooglied

Het begon dus allemaal met nesteldrang en commentaar op het Hooglied. Nee, daar begon het niet mee, maar dat is wel het oudste wat we gevonden hebben. De nesteldrang geschreven kort voor 1140 in Rochester door een (Zuid)westvlaamse Benedictijner monnik. Het commentaar op het Hooglied rond 1100 in de abdij van Egmond door ene Willeram. De nesteldrang als penneprobeersel, met ter toelichting in het Latijn dezelfde tekst, bewust -zo lijkt het- zo dicht mogelijk bij het Nederlands gehouden. Het commentaar op het Hooglied is een soort vertaling uit het Oud-hoogduits en middeleeuws Latijn, een heus boek. Allebei over de liefde, de ene tekst wat aardser dan de andere.

Context
Rond het jaar 1000 nam het aantal mensen in Europa geleidelijk maar duidelijk toe, herleefde de handel en ontstonden steden. In Italië en Frankrijk werden universiteiten gesticht. Kruistochtridders en handelaren ontdekten een wijdere wereld. De elfde eeuw laat grote ontginningsactiviteit zien.
In 1122 wordt in het concordaat van Worms vastgelegd dat de Duitse koning niet meer als enige zeggenschap heeft over kerkpolitieke zaken.