Variations pathétiques uit Op de rug gezien van Margriet de Moor

Mooi verhaal met onderhuidse spanning over een uit de stad gevluchte pianolerares die via een leerling met zijn vader communiceert.

Het jaar van de Kreeft van Hugo Claus

Geen vrolijk boek over een moeizame relatie, mensen die niet gelukkig mogen zijn van zichzelf, het ongeluk zoeken. Mensen die zelf ook niet weten waarom ze zo doen.

Uiteindelijk blijkt er nog een groter ongeluk te zijn dan Toni zelf opzoekt. Of het moet zijn dat ze met haar ongezonde levensstijl (veel drank, sigaretten en drugs) deze ziekte heeft opgezocht maar dat lees ik er niet echt in. De kreeft (sterrenbeeld) als iemand die in het verleden leeft, en de kanker die een einde aan het leven maakt. Een echte toekomst had ze toch al niet.
In de jaren zeventig was kanker natuurlijk nog veel onbekender. Was het voor de grote angst? Het eufemisme 'Ka' bestond duidelijk al.
Maar eigenlijk speelt kanker niet eens zo'n heel prominente rol. Toni noemt één of twee keer dat ze er bang voor is. Pierre scheldt haar een keer uit met 'krijg de kanker' en dan is haar antwoord: 'heb ik al.' (maar dat weet ze dan nog niet)

De tegenstelling tussen arm en rijk, hippies en burgers. Pierre is rijk, en meer een burger dan een hippie. Hij doet even aardig mee met Toni, maar voelt zich niet echt op zijn gemak in haar vriendengroep. Uiteindelijk realiseert hij zich ook dat hij haar buiten zijn eigen vriendengroep heeft gehouden.
Toch is het Pierre die Toni van een seksuele blokkade of in ieder geval onvermogen om klaar te komen afhelpt. Toch verwacht Toni iedere keer een beloning van Pierre als ze met hem naar bed is geweest.

Korte hoofdstukken. Je krijgt (daardoor?) geen vat op het verhaal, dat komt overeen met dat ze het zelf ook allemaal niet zo weten. Pierre is zicht bewust van zijn vreemde keuzes, maar is daar nog redelijk consequent in. Hij kiest voor haar ellende. Niettemin spreekt ook hij zichzelf tegen, al is het alleen maar in gedachte.
Toni is daar nog extremer in.

Het jaar van de kreeft' speelt zich af in de vroege jaren zeventig in Amsterdam en werd geschreven in de periode dat Hugo Claus daar woonde en een verhouding had met Kitty Courbois, op wie het boek gedeeltelijk is geïnspireerd.

1984 van George Orwell

Intrigerend boek waar je niet vrolijk van wordt. Qua taal vind ik het niet altijd lekker lezen, daar moet het het niet van hebben voor mij. Er is genoeg anders. Wat het zegt over taal is wel intrigerend en graag zou ik alle regels van Nieuwspraak en gewoon het hele woordenboek kennen.

Thema is onmiskenbaar de totalitaire staat waar je nergens veilg bent, zelfs niet in je hoofd. Vertoont de huidige maatschappij nou trekjes van het Oceanië uit het boek? Ik denk dat het een groot verschil is dat er niet één organisatie met één doel achter zit in de huidige maatschappij. Je wordt overal in de gaten gehouden, maar vooral door verschillende commerciële instellingen. Maar misschien is dat naïef en komt al die info ook bij één overheidsinstantie. Dat is dan toch ook een verschil want in Oceanië weet iedereen dat hij bekeken wordt. Ik zie het boek ook meer als een aanklacht tegen ‘andere regimes’ dan een waarschuwing voor waar we naartoe zouden gaan. Maar dat is misschien meer geredeneerd vanuit 2014 dan vanuit 1948.

Opmerkelijk dat familierelaties ondermijnd worden. Ik heb me nooit zo gerealiseerd dat dat sterke krachten zijn die je als totalitaire staat kunt gebruiken (de dreiging dat familieleden bij een evt. straf betrokken worden, werkt zeer preventief) of kunt ondermijnen zodat het niet tegen je ingezet kan worden. Hier gebeurt het laatste. En tegelijkertijd, zoals ook al in het boek zelf geconstateerd wordt, wordt de grote leider aangeduid met ‘broer’.

Robinson van Doeschka Meijsing

Lekker literatuurboek. Er wordt een stille spanning gecreëerd, vooral in het begin.

Misschien komt het doordat ik ze vlak na elkaar lees (maar ik ben niet de enige zie ik op internet): ik zie in de verhalen en thema's van Terug tot Ina Damman en Robinson parallellen: pubers op een middelbare school die min of meer buitenbeentje zijn, allebei een ontbrekende vader (al is dat in Robinson niet het hele verhaal het geval), een typische rol voor de moeder (wel verschillend hoewel ze allebei goed contact maken vet het vriendje/vriendinnetje van hun kind) een onduidelijke liefde, samen schaatsen en iets met een mutsje en de trein.
Er zijn natuurlijk vooral ook verschillen. Robinson gedraagt zich heel anders dan Anton. Zij vindt het niet erg om er niet helemaal bij te horen, Anton doet verschrikkelijk hard zijn best en kan goed leren. Robinson blijft zitten.

Daniël is nog meer buitenbeentje dan Robinson en zoekt dat heel erg op. Hij is  degene die het duivels en heksenthema door het verhaal laat lopen. Daniël treedt ook op met een travestie-act. Hij is het neefje van de rector, die zich actief met hem bemoeit en ook met Robinson. Hij eist al vroeg een rol op, door Rtobinsons beschouwing over hem.
De relatie tussen Robinsons vader en moeder is vreemd. Robinson zit daar op een vreemde manier tussen. Er is Johanna Freida (lerares Duits) voor wie Daniël bewondering koestert, met wie ze vriendschappelijk omgaan, en die een relatie aangaat met de vader van Robinson.
Als ze les krijgt over water, zijn de relaties in het molecuul een belangrijk onderdeel (een deel dat Robinson overigens niet zo veel zegt), de O wordt als eenzaam beschreven.
Aan het einde komt Robinson onthecht op mij over.

Cirkel in het gras van Oek de Jong

Het boek begint veelbelovend. Een mooie schets van een ontmoeting die nog geen echte ontmoeting is. Gaandeweg raak ik de verbinding een beetje kwijt. De taal blijft mooi en de kunst is een fijn (deel)decor.

Zoals ik wel vaker heb: sommige reacties vind ik vreemd, maar ik ben dan altijd geneigd te denken: "Zo kan het blijkbaar ook." en er relatief simpel overheen te lezen. Nu een keertje niet. Voorbeeld:
"'... ik zal je aan haar voorstellen. Als je daar tenminste prijs op stelt.' 'We zien wel, Joe.'"
Dat vind ik dus vreemd, onaardig. Als je het niet wil, zeg je dat en als je het nog niet weet, kun je dat ook zeggen. En als je het niet durft te zeggen, durf je ook niet te zeggen 'We zien wel.' Nu lijkt het of het haar niet interesseert wat hij zegt. Hij had net zo goed iets anders kunnen voorstellen. Heeft ze eigenlijk wel gehoord wat hij voorstelde?

En zo is het eigenlijk ook met de verhaallijn. Ik snap niet waarom Hanna verliefd wordt op Andrea en andersom al helemaal niet. Ik snap vervolgens niet waarom ze zo moeilijk tegen elkaar doen.
Ik lees blijkbaar over te veel dingen die ik niet begrijp heen en dan snap ik het hele verhaal niet meer.
Ook Leda, Andrea's dochter kan ik maar moeilijk volgen. Wat vindt ze van Hanna? Ze lijkt ermee te worstelen maar hoe en waarom precies is voor mij niet helder.
Zucarelli kan ik iets beter volgen. Zijn relatie met Andrea is niet helemaal helder voor me, maar die is misschien ook niet zo duidelijk.

En we hebben er iig de Sant Ivo aan overgehouden :) Ik had er nog nooit van gehoord en heb plaatjes van de kerk opgezocht nav het boek: Zeker mooi (en leuk voor Ivo). Nog meer geleerd, over Italië: in de jaren zeventig hadden ze daar dus echt problemen met de Rode Brigade, een linkse terroristische organisatie.
Hoewel ik een paar keer getwijfeld heb of ik het wel uit zou lezen, vind ik het nu toch ook wel jammer dat het afgelopen is. Ik 'mis' vooral Joe, de beeldhouwer.

Vertraging van Tim Krabbé

Lekker wegleesverhaal. Niet echt spannend, maar dat hoeft ook niet. Je wil niet echt weten hoe het afloopt, want dat kan toch nooit veel goeds zijn op een geloofwaardige manier, maar net als Jacques vind je het wel oké dat het nog even niet ophoudt. Prima zinnen. Redelijk geloofwaardig voor mij, hoewel ik wel een paar keer dacht: in het echte leven zou Jacques nu weggegaan zijn.

Belangrijkste thema dat ik eruit haal: keuzes. Jacques kiest ervoor om haar op te zoeken en met haar mee te gaan. Vervolgens kiest hij niet echt meer, of eigenlijk kiest hij ervoor om niets aan de situatie te veranderen, om te volgen. En dat terwijl hij er wel degelijk regelmatig over nadenkt om andere keuzes te maken en dat ook lijkt te willen. Hij doet niets, deels uit onzekerheid over wat hij wil, deels uit een soort lethargie. Geen keuze maken, niets doen is ook een keuze of heeft iig consequenties net als een keuze.

Jacques is lang geleden bedrogen door Moniek, maar zij bedroog daarmee ook deels haarzelf. Ze had voor hem kunnen kiezen en heeft daar ook over getwijfeld. Jacques heeft dat nooit geweten. Hij heeft alleen maar de boodschap gekregen dat de verliefdheid van Moniek een grap was. Toen ze weer bij elkaar waren, was dat niet een keuze uit liefde. Moniek doet alsof ze een liefdesrelatie hebben en hij doet eraan mee. Hij blijft twijfelen of ze oprecht is en Moniek voedt die twijfel ook. Maar uiteindelijk schiet ze zichzelf dood als hij bij haar wegwil, ze had ook hem dood kunnen schieten.
Zelf bedriegt Jacques Sonja. Zij denkt waarschijnlijk dat hij helemaal niet (meer) van haar houdt. Hij zegt en denkt wat anders, maar handelt daar niet naar, hoewel hij zich dat wel voorneemt. En als hij dan eindelijk handelt, blijtk het op basis van een verkeerde interpretatie en geeft hij op. Ook al weet ik als lezer meer dan Sonja, ook mij overtuigt hij niet.

Moniek doet veel slechte dingen die Jacques tegenstaan. Toch blijft hij.

"Bij haar eerste poging om hem op te zeten klapte MOnieks paraplu om tot een hulpeloze zwarte tulp."

“Toen was het gemakkelijk om verliefd te zijn, wat nog niet gevormd is past altijd. Nu hebben we een leven, nu past niet alles meer. Als we nu verliefd zijn, dan is het iets waard.”

"En hier: de mensen die hen nu zagen zouden vertellen wat ze zagen - als hij zich op zijn hoofd krade zouden ze zeggen: hij krabde zich op zijn hoofd. Hun onzichtbaarheid was in het omgekeerde veranderd; het was alsof heel Australië door de ogen van de drinkers al meekeek."

"`Of ze leuk is, of ik haar mag, het doet er niet toe. Ik heb haar dertig jaar geleden die ene dag meegemaakt, en toen ik in Sydney de kans kreeg om trouw te zijn aan die dag, aan de Jacques die ik door haar ben geworden, heb ik dat gedaan. Ik had geen keus, als een kind dat met zijn ouders mee moet, als een spook dat moet spoken in het huis dat hem is toegewezen.'"

Isabelle van Tessa de Loo

Meeslepend verhaaltje, ik heb het lekker weggelezen. Niet briljant, maar prima.

Het idee dat schoonheid net zo'n last is als lelijkheid is niet heel verrassend, en vriendschap tussen gijzelnemer en gegijzelde is ook een cliché dat hier makkelijk wordt ingevuld. Maar doordat het allemaal wel mee blijkt te vallen met de ellende die Isabelle heeft ondervonden van haar schoonheid en het dus vooral leugens zijn, krijgt het toch weer een twist.
Het idee van het vastleggen van verval heeft ook wel iets. Tijdens het lezen was ik iig wel benieuwd naar de schilderijen.
En dan is er ook nog de zielige schoolmeester. Bernard Buffon. Isabelle heeft hem ooit gered van een situatie waarin hij terecht was gekomen omdat hij lelijk was. Nu redt hij haar van een situatie waarin ze terecht is gekomen omdat ze mooi is. Maar ze had zichzelf ook kunnen redden, als hij het niet had verpest voor haar (Jeanne geloofde Isabelles zielige verhalen tot ze de waarheid hoorde van Bernard.) Als Isabelle eenmaal dichtbij is voor Bernard verliest hij zijn interesse en focust zich op de verdwenen Jeanne.